झापा । प्रहरीको परिचय केवल अपराधी पक्राउ गर्नु र शान्ति सुरक्षा कायम गर्नुमा मात्र सीमित हुँदैन। नागरिकका दुःख बुझ्नु, संकटमा साथ दिनु र समाजलाई सुरक्षित महसुस गराउनु पनि प्रहरी सेवाका महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी हुन्। यही जिम्मेवारीबोध र सक्रियतासँग जोडिएको नाम हो—झिलझिले इलाका प्रहरी कार्यालयमा कार्यरत प्रहरी कर्मचारी मनिष लिम्बू।
झापाको शिवसताक्षी नगरपालिका–११ दुधेमा लागुऔषध ब्राउन सुगरसहित एक व्यक्ति पक्राउ परेको घटनामा स्थानीयवासी र प्रहरीबीचको सहकार्यले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। घटनाका क्रममा करिब १३ ग्राम ब्राउन सुगर (प्लास्टिकसहित), तीन थान मोबाइल र करिब ९० हजार रुपैयाँ नगद फेला परेको बताइएको छ। उक्त घटनामा प्रहरी कर्मचारी लिम्बूको सक्रियता र स्थानीयसँगको समन्वयको चर्चा भएको छ।
तर, मनिष लिम्बूको सक्रियता लागुऔषध नियन्त्रणका कारबाहीमा मात्र सीमित छैन। नागरिकका समस्या सुन्ने, समुदायसँग घुलमिल हुने र आवश्यक पर्दा सहयोग तथा समन्वयका लागि अगाडि सर्ने उनको कार्यशैलीले प्रहरी सेवाको मानवीय पक्षलाई उजागर गर्छ। प्रहरी नागरिकको नजिक रहँदा र नागरिकले आफ्ना कुरा निर्धक्क राख्न पाउँदा मात्रै सुरक्षा संयन्त्रप्रतिको विश्वास थप बलियो बन्न सक्छ।
संकटमा पनि पछि हटेनन्
मनिष लिम्बूको जिम्मेवारीबोध झल्किने अर्को प्रसङ्ग जेन्जी आन्दोलनका क्रममा देखिएको थियो। आन्दोलनका बेला झिलझिले प्रहरी कार्यालय जोखिममा पर्दा उनी कार्यालयको सुरक्षाका लागि अग्रमोर्चामा खटिएका थिए। त्यस समयमा कार्यालयलाई आगलागीबाट जोगाउन उनले देखाएको अग्रसरता आफ्नो जिम्मेवारीप्रतिको प्रतिबद्धतासँग जोडिएको महत्त्वपूर्ण घटना हो।
संकटको घडीमा आफ्नो कार्यस्थल र जिम्मेवारीको सुरक्षामा खटिनु सहज कुरा होइन। जोखिमपूर्ण परिस्थितिमा पनि कर्तव्यबाट पछि नहट्नु र सामान्य अवस्थामा नागरिकका समस्या सुन्न तत्पर रहनु प्रहरी सेवाका दुई महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन्। मनिषको कार्यशैलीमा यी दुवै पक्ष जोडिएको देखिन्छ।
वर्दीको सम्मान व्यवहारले बढ्छ
प्रहरीको सफलता पक्राउ परेका व्यक्तिको सङ्ख्या वा नियन्त्रणमा लिइएका वस्तुको परिमाणले मात्र मापन हुँदैन। अपराध नियन्त्रण गर्नु जति आवश्यक छ, त्यति नै आवश्यक नागरिकलाई सुरक्षित महसुस गराउनु, दुःखमा परेकालाई सहयोग गर्नु र समाजमा न्याय तथा सुरक्षाप्रतिको भरोसा कायम राख्नु पनि हो।
वर्दीले जिम्मेवारी दिन्छ, तर त्यसप्रतिको सम्मान व्यवहारले कमाउनुपर्छ। नागरिकका कुरा सुन्ने, समुदायसँग सहकार्य गर्ने र संकटका बेला जिम्मेवारीपूर्वक उभिने प्रहरी कर्मचारीले नै प्रहरी र जनताबीचको दूरी घटाउन मद्दत गर्छन्।
मनिष लिम्बूको सक्रियताको चर्चा पनि यही मानवीय र जिम्मेवार प्रहरी सेवाको सन्देशसँग जोडिएको छ। उनको प्रयासले प्रहरीको भूमिका कानुन कार्यान्वयनमा मात्र सीमित नभई नागरिकको सुरक्षा, सहयोग र विश्वाससँग पनि अभिन्न रूपमा जोडिएको स्मरण गराउँछ।
किनकि, प्रहरीको वास्तविक शक्ति हातमा रहेको हतियारमा मात्र होइन, नागरिकको मनमा जितेको विश्वासमा पनि हुन्छ। प्रहरी र नागरिकबीच सहकार्य, सद्भाव र भरोसा बलियो बन्न सके अपराध नियन्त्रणदेखि सामाजिक सुरक्षासम्मका प्रयास अझ प्रभावकारी बन्न सक्छन्।
